Chẩn đoán bệnh Mất khứu giác, triệu chứng, nguyên nhân và điều trị Mất khứu giác

Tom tat bai viet

Tổng quan bệnh Mất khứu giác

Mũi là một trong năm giác quan của con người có chức năng cảm nhận mùi. Về cấu tạo giải phẫu, vùng ngửi của mũi nằm ở nóc của mỗi ổ mũi, ngay sau khoảng cách giữa hai mắt. Bình thường, mũi người có chừng 100 triệu tế bào thần kinh để ngửi và khoảng 1.000 gen khác nhau nằm trong các tế bào cảm thụ khứu giác này. Mỗi thụ thể thần kinh chỉ phân tích, tiếp nhận một số mùi nhất định. Tín hiệu điện từ thụ thể khứu giác sẽ được chuyển về não bộ để xác định được mùi hương của sự vật.

Mất khứu giác là tình trạng xảy ra khi bạn mất cảm giác ngửi mùi. Tình trạng này thường gây ra bởi tình trạng ở mũi hoặc chấn thương não (mất khứu giác sau tai nạn), nhưng một số người khi sinh đã không có khứu giác (mất khứu giác bẩm sinh).

Bất kỳ vấn đề nào trong hệ thống khứu giác này – tắc nghẽn hoặc tắc nghẽn trong mũi, viêm niêm mạc, bệnh thần kinh khứu giác hoặc chức năng não bị thay đổi  đều ảnh hưởng đến khả năng ngửi và có thể dẫn đến mất khứu giác.

Việc tự phục hồi liên quan đến thời gian vì vậy nếu có các vấn đề về rối loạn khứu giác cần đến gặp bác sĩ để tìm ra nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Mất mùi có thể là một phần (hyposemia) hoặc hoàn toàn (anosmia), và có thể là tạm thời hoặc vĩnh viễn, tùy thuộc vào nguyên nhân. Mặc dù mất mùi hiếm khi là triệu chứng của một tình trạng nghiêm trọng, thậm chí mất mùi một phần có thể khiến bạn mất hứng thú với việc ăn uống, điều này có thể dẫn đến giảm cân, suy dinh dưỡng hoặc thậm chí trầm cảm. Mất khứu giác cũng ảnh hưởng đến khả năng thưởng thức. Nếu không có khứu giác, vị giác của chúng ta chỉ có thể phát hiện ra một vài hương vị và điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Mất khứu giác

Chẩn đoán dựa vào các triệu chứng hiện tại, khám mũi và toàn thân đồng thời hỏi về tiền sử bệnh lý

Bác sĩ có thể đặt các câu hỏi như bệnh bắt đầu khi nào, tất cả hay chỉ một số loại mùi bị ảnh hưởng và bạn có thể nếm thức ăn được hay không.

Có thể sử dụng một số phương pháp đánh giá khứu giác giúp đánh giá mức độ, nguyên nhân.

Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể , bác sĩ thực hiện một hoặc nhiều xét nghiệm sau đây:

Đối tượng nguy cơ bệnh Mất khứu giác

Mất khứu giác là tình trạng rất thường gặp, ảnh hưởng ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Bệnh có thể ảnh hưởng mọi người trong mọi lứa tuổi. Bạn có thể kiểm soát bệnh này bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. 

Triệu chứng bệnh Mất khứu giác

Dấu hiệu và triệu chứng rõ ràng của mất khứu giác là không ngửi thấy mùi. Một số người bị tình trạng này nhận thấy sự thay đổi ở khứu giác, ví dụ như không thể ngửi thấy những mùi quen thuộc như lúc trước.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Mất khứu giác do cảm lạnh, dị ứng hoặc nhiễm trùng xoang thường tự khỏi sau vài ngày. Nếu điều này không xảy ra, hãy đi khám bác sĩ để họ có thể loại trừ các tình huống nghiêm trọng hơn.

Mất khứu giác đôi khi có thể được điều trị, tùy thuộc vào nguyên nhân. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc loại bỏ các tắc nghẽn trong đường mũi.

Trong các trường hợp khác, mất khứu giác có thể là vĩnh viễn. Đặc biệt sau 60 tuổi, bạn có nhiều nguy cơ mất khứu giác.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nêu trên hoặc có bất kỳ câu hỏi nào, xin vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ.

Các biện pháp điều trị bệnh Mất khứu giác

Nguyên tắc điều trị là điều trị các nguyên nhân gây rối loạn khứu giác. Trường hợp bệnh nhân bị mất khứu giác vận chuyển do viêm mũi dị ứng, viêm mũi và viêm xoang nhiễm khuẩn, polyp, u tân sinh và các bất thường cấu trúc của khoang mũi có thể tiến hành điều trị chuyên khoa các bệnh này. 

Mất khứu giác có hồi phục được không?

Mất khứu giác có thể chữa khỏi hoàn toàn nếu tìm được nguyên nhân và điều trị sớm. Mất mùi do cảm lạnh, dị ứng hoặc nhiễm trùng xoang thường sẽ tự hết sau vài ngày. Nếu tình trạng này kéo dài có thể đến gặp bác sĩ để tìm các nguyên nhân nghiêm trọng hơn.

Những người bị mất khứu giác bẩm sinh không có khả năng ngửi được mùi suốt đời và không có khái niệm gì về mùi. Hiện nay, không có phương pháp chữa trị hay điều trị chứng mất khứu giác bẩm sinh.

Điều trị mất khứu giác tùy thuộc vào nguyên nhân, các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

Nguyên nhân bệnh Mất khứu giác

Các tình trạng gây kích ứng tạm thời hoặc tắc nghẽn niêm mạc niêm mạc bên trong mũi của bạn là nguyên nhân phổ biến nhất của việc mất mùi. Chúng có thể bao gồm:

  • Viêm xoang cấp tính (nhiễm trùng xoang)

  • Cảm lạnh thông thường

  • Hay sốt

  • Cúm (cúm)

  • Viêm mũi không dị ứng ( nghẹt mũi mãn tính hoặc hắt hơi không liên quan đến dị ứng)

Cản trở đường mũi: Các điều kiện hoặc vật cản cản luồng khí đi qua mũi của bạn có thể bao gồm:

  • Biến dạng xương bên trong mũi của bạn

  • Polyp mũi

  • Khối u

Tổn thương não hoặc dây thần kinh của bạn

Ít phổ biến hơn, các dây thần kinh dẫn đến trung tâm khứu giác của não hoặc đến chính bộ não có thể bị tổn thương hoặc xấu đi do:

  • lão hóa

  • Bệnh Alzheimer

  • Chứng phình động mạch não (phình động mạch trong não của bạn)

  • Phẫu thuật não

  • U não

  • Phơi nhiễm hóa chất đối với một số loại thuốc trừ sâu hoặc dung môi

  • Bệnh tiểu đường

  • bệnh Huntington

  • Hội chứng Kallmann (một tình trạng di truyền hiếm gặp)

  • Hội chứng Klinefelter (một tình trạng hiếm gặp ở nam giới có thêm nhiễm sắc thể X trong hầu hết các tế bào của họ)

  • Rối loạn tâm thần của Korsakoff (một rối loạn não do thiếu thiamin)

  • Suy dinh dưỡng

  • Thuốc (ví dụ, một số loại thuốc huyết áp cao)

  • Đa xơ cứng

  • Nhiều hệ thống teo (MSA) (một rối loạn tiến triển của hệ thống thần kinh)

  • Niemann-Pick (Bệnh Pick, một dạng mất trí nhớ)

  • Bệnh xương của Paget (một bệnh ảnh hưởng đến xương của bạn, đôi khi là ở mặt)

  • bệnh Parkinson

  • Xạ trị

  • Nâng mũi

  • Tâm thần phân liệt

  • Hội chứng Sjogren (một bệnh viêm thường gây khô miệng và mắt)

  • Chấn thương sọ não

  • Thiếu kẽm

  • Thuốc xịt mũi có chứa kẽm (lấy ra khỏi thị trường vào năm 2009)

Các nguyên nhân khác có thể bao gồm:

  • Vài loại thuốc bao gồm kháng sinh như metronidazole;

  • Sử dụng ma túy như cocain hoặc amphetamine;

  • Lạm dụng rượu lâu dài;

  • Suy giáp;

  • Hội chứng Cushing (nồng độ hormone cortisol trong máu cao);

  • Bệnh gan hoặc thận;

  • Thiếu vitamin B12;

  • Bệnh u hạt với viêm đa mạch – một rối loạn không thường gặp ở các mạch máu;

  • Sarcoidosis – một bệnh hiếm gặp làm cho các tế bào cơ thể kết cụm;

  • Mất khứu giác bẩm sinh.

Phòng ngừa bệnh Mất khứu giác

  • Cách tốt nhất để bảo vệ khứu giác là phòng và điều trị các nguyên nhân gây rối loạn khứu giác nói trên, như chữa các bệnh: Cảm, cúm, viêm đường hô hấp trên, viêm xoang… một cách triệt để. 

  • Trong sinh hoạt mọi người nên đeo khẩu trang bảo vệ tránh khói, bụi, không khí lạnh… mỗi khi ra đường. Nên có thói quen rửa mũi bằng nước muối sinh lý từ 2-3 lần hàng ngày hoặc mỗi khi đi ra ngoài về nhà để làm sạch niêm mạc mũi. 

  • Luyện tập khứu giác như ngửi mùi các loại hoa, thức ăn cho quen… để kịp thời phát hiện những thay đổi bất thường của khứu giác và điều trị khi bệnh mới phát triển… 

  • Không hút thuốc lá

Related Post


Nguyên nhân gây Viêm tai giữa cấp tính, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Viêm tai giữa cấp tính

Tổng quan bệnh Viêm tai giữa cấp tính Viêm tai giữa cấp tính là bệnh nhiễm trùng khởi phát đột Read more


Điều trị Viêm thanh quản, triệu chứng, chẩn đoán, nguyên nhân gây Viêm thanh quản

Tổng quan bệnh Viêm thanh quản Thanh quản là một bộ phận ở trên cùng của cổ và có liên Read more


Nguyên nhân gây Viêm xương tai chũm, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Viêm xương tai chũm

Tổng quan bệnh Viêm xương tai chũm Xương chũm là một bộ phận cấu thành của tai giữa. Xương chũm Read more