Điều trị Áp xe gan do amip, triệu chứng, chẩn đoán, nguyên nhân gây Áp xe gan do amip

Tom tat bai viet

Tổng quan bệnh Áp xe gan do amip

Áp xe gan là tình trạng lá gan bị nhiễm mủ với những lỗ hổng nhỏ. Gan là một cơ quan quan trọng với nhiều chức năng như dự trữ năng lượng, tạo protein và loại bỏ những chất gây hại khỏi cơ thể. Khi gan bị nhiễm khuẩn hoặc kí sinh, nó có thể xuất hiện những lỗ nhỏ có mủ.

Áp xe gan do amip là bệnh lý thường gặp ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới, khí hậu nóng ẩm, vùng có điều kiện kinh tế xã hội nghèo nàn, tập quán sinh hoạt  lạc hậu. Tỷ lệ này gặp khá cao ở các nước Tây Phi, Nam Phi, Đông Nam Á… trong đó có Việt Nam. Bệnh có thể xảy ra ở mọi giới, mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở nam, chủ yếu độ tuổi 20 – 40. Biểu hiện lâm sàng áp xe gan do amip  khá đa dạng, hiệu quả điều trị tốt nếu được phát hiện sớm, tuy nhiên nếu không điều trị kịp thời tiến triển tương đối nặng nề, thậm chí có các biến chứng có thể tử vong.

Nguyên nhân bệnh là do thể hoạt động gây bệnh của amip (Entamoeba histolytica) gây ra, thường gặp sau bệnh lỵ amip hoặc lỵ mãn tính.

Trong điều kiện bình thường amip sống hội sinh ở đại tràng mà chủ yếu ở vùng manh tràng, khi sức đề kháng của cơ thể giảm và thành ruột bị tổn thương, men của amip tiết ra gây ra các vết loét ở niêm mạc và tạo nên các ổ áp xe nhỏ ở thành đại tràng, làm tổn thương thành mạch, amip chui vào các mao tĩnh mạch vào tĩnh mạch mạc treo tràng trên rồi theo hệ thống tĩnh mạch cửa về gan. Do lưu lượng máu của tĩnh mạch cửa phần lớn đổ vào gan phải nên trên 80% áp xe gan do amip gặp ở gan phải. Ngoài ra amip có thể lên gan theo đường bạch mạch hay di chuyển trực tiếp vào tổ chức gan. Thương tổn mạch máu giúp amip theo tĩnh mạch vào tuần hoàn cửa hoặc bạch mạch đến gan. Hiếm khi vào tuần hoàn chung để tạo thành áp xe phổi, não, lách do amip.

Phòng ngừa bệnh Áp xe gan do amip

Triệu chứng bệnh Áp xe gan do amip

Thể điển hình: Hay gặp nhất chiếm khoảng 60-70% trường hợp

Biểu hiện chủ yếu là tam chứng Fontam ( sốt, đau hạ sườn phải, gan to ) cụ thể

Ngoài ra có thể gặp một số triệu chứng khác ít gặp hơn:

b. Thể không điển hình 

Biểu hiện theo thể lâm sàng:

Biến chứng của áp xe gan do amip là vô cùng nguy hiểm bao gồm

Các biện pháp điều trị bệnh Áp xe gan do amip

Điều trị áp xe gan amip là một điều trị nội ngoại khoa hoặc kết hợp với thủ thuật thuật chọc hút có hướng dẫn siêu âm hoặc CT scanner. Kết quả điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: tình trạng chung của bệnh nhân, giai đoạn phát triển và chẩn đoán bệnh, tình trạng tổn thương gan giai đoạn viêm, áp xe giai đoạn sớm, kích thước còn nhỏ (< 6cm), chưa hóa mủ hết, số lượng, kích thước và vị trí của các ổ áp xe.

Ngày nay 3 biện pháp phối hợp để điều trị áp xe gan do amip đó là:

Loại bỏ ổ mủ khi đã hình thành bằng chọc hút mủ ổ áp xe gan Amip với thuốc diệt Amip trong các trường hợp:

Phương pháp chọc hút mủ: chọc hút mủ dưới hướng dẫn của soi ổ bụng hoặc của siêu âm. Số lần chọc hút có thể 1,2 thậm chí 3 lần. Thực tiễn cho thấy có trường hợp chọc hút tới 2,5 lít mủ phối hợp với thuốc diệt Amip khỏi hoàn toàn.

Phẫu thuật kết hợp với dùng thuốc diệt Amip: Mổ áp xe gan chỉ định ngày càng thu hẹp, chỉ giới hạn trong một số trường hợp sau:

 

Xem thêm:

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Áp xe gan do amip

Dựa vào tiền sử và bệnh sử lỵ amip 

Chẩn đoán gợi ý khi có tam chứng Fontan: Sốt, gan lớn và đau.

Chẩn đoán đặt ra khi trên siêu âm hoặc CT cho hình ảnh áp xe. 

Các xét nghiệm chẩn đoán bao gồm

  • Xét nghiệm máu thường quy: bạch cầu tăng cao, máu lắng tăng.

  • Siêu âm gan: là xét nghiệm không xâm nhập, dễ thực hiện, rất tốt để phát hiện, theo dõi tiến triển, và còn để hướng dẫn điều trị. Hình ảnh trên siêu âm giai đoạn đầu thường là hình ảnh hỗn hợp âm, giai đoạn sau là ổ trống âm kèm theo có vỏ dày.

  • Chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ thường nhạy và chính xác hơn siêu âm. Có hình ảnh áp xe gan

  • Phát hiện amip bằng phản ứng men ELISA.

  • Chọc  hút khối áp xe có mủ màu socola.

Nguyên nhân bệnh Áp xe gan do amip

Amip là loại nguyên sinh vật (protozeaire) thuộc họ Entamoeba. Ở người có 4 loại: Entamoeba, Endolima, Pseudolima và Dientamoeba. Chỉ có loại E.histolytica còn gọi là E. hoạt động là gây bệnh. Thể E.minuta sống cộng sinh không gây bệnh trong đại tràng và dạng kén gây lây lan bệnh.

Sau khi cơ thể nhiễm amip, bệnh gây ra các tổn thương đặc trưng là loét ở niêm mạc đại tràng , bệnh có xu hướng kéo dài và mạn tính nếu không được điều trị tích cực. Thương tổn mạch máu  ở đại tràng giúp amip theo tĩnh mạch vào tuần hoàn cửa hoặc hệ bạch mạch đến gan, ở đây chúng thường bị chặn lại bởi các xoang tĩnh mạch gây ra hoại tử ướt để thành lập các ổ áp xe gan.

Đối tượng nguy cơ bệnh Áp xe gan do amip

Những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc áp xe gan bao gồm:

  • Ăn uống không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

  • Mắc các bệnh về gan, như: nhiễm trùng gan hay suy chức năng gan.

  • Nữ giới có thể có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới. Tuy nhiên, tỷ lệ cao hơn là không nhiều.

  • Độ tuổi mắc bệnh cao vào khoảng 60 đến 70 tuổi. Áp xe gan cũng có thể gặp ở trẻ sơ sinh, liên quan đến thông tĩnh mạch rốn và nhiễm trùng.

Related Post


Chẩn đoán bệnh Viêm đường hô hấp dưới, triệu chứng, nguyên nhân và điều trị Viêm đường hô hấp dưới

Tổng quan bệnh Viêm đường hô hấp dưới Viêm đường hô hấp dưới là gì? Viêm đường hô hấp dưới Read more


Triệu chứng của Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống

Tổng quan bệnh Hội chứng đáp ứng viêm hệ thống Hội chứng đáp ứng viêm toàn thân là các dấu Read more


Triệu chứng của viêm ruột thừa, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị viêm ruột thừa

Tổng quan bệnh viêm ruột thừa Viêm ruột thừa là thuật ngữ chỉ tình trạng ruột thừa bị viêm nhiễm. Read more


Nguyên nhân gây Viêm ruột do virus, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Viêm ruột do virus

Tổng quan bệnh Viêm ruột do virus Viêm ruột do virus là bệnh lý nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp Read more