Nguyên nhân gây Hạ kali máu, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Hạ kali máu

Tom tat bai viet

Tổng quan bệnh Hạ kali máu

Kali giúp vận chuyển các tín hiệu điện thế cho các tế bào trong cơ thể cũng như đóng vai trò then chốt cho các hoạt động của tế bào thần kinh và cơ, đặc biệt là tế bào cơ tim.

Hạ kali máu là bệnh gì?

Hạ kali máu là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng trong đó nồng độ kali trong máu thấp hơn so với mức bình thường. Thông thường, nồng độ kali trong máu là 3,6-5,2 millimoles trong một lít máu (mmol/l). Mức kali máu rất thấp (dưới 2,5 mmol/l) có thể đe dọa tính mạng và cần được cấp cứu ngay lập tức.

Bệnh học hạ kali máu

Kali rất cần thiết cho cơ thể:

Hạ kali máu rất nguy hiểm, đặc biệt đối với những bệnh nhân có sẵn những bệnh lý mạn tính như suy tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, … Hạ kali máu có thể gây biến chứng nhịp chậm, giảm sức bóp cơ tim hoặc nhịp nhanh xoắn đỉnh (một trong những nguyên nhân gây rối loạn nhịp dẫn đến ngừng tim). Cấp cứu ngừng tuần hoàn ở những bệnh nhân này mà không phát hiện tình trạng hạ kali máu sẽ dẫn tới thất bại do liệt cơ hô hấp gây suy hô hấp, thậm chí liệt tứ chi.

Nguyên nhân bệnh Hạ kali máu

Các nguyên nhân hạ kali máu bao gồm:

Tổn thương thận:

Mất kali qua dạ dày và ruột do:

Ảnh hưởng của thuốc:

Vận chuyển kali vào và ra khỏi tế bào bất thường có thể làm giảm nồng độ kali trong máu:

Những nguyên nhân khác như:

Triệu chứng bệnh Hạ kali máu

Bình thường các tế bào thần kinh cơ liên tục giải phóng năng lượng (khử cực) và sau đó tái tạo năng lượng (phân cực) để tiếp tục giải phóng năng lượng. Khi nồng độ kali máu thấp, các tế bào không thể phân cực và giải phóng năng lượng liên tục, làm cơ và dây thần kinh không thể hoạt động bình thường. 

Các biểu hiện của hạ kali máu chủ yếu ở hệ thống tim mạch và thần kinh cơ

Các triệu chứng hạ kali máu ở hệ thống thần kinh cơ bao gồm:

Các biểu hiện ở hệ tim mạch bao gồm: 

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Hạ kali máu

Khám lâm sàng

Xét nghiệm:

Các biện pháp điều trị bệnh Hạ kali máu

Liệu pháp thay thế kali

Được tiến hành tuỳ theo phân loại và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Việc điều trị hạ kali máu được bắt đầu ngay khi có kết quả của các xét nghiệm xác định chẩn đoán.

Nếu có loạn nhịp tim hoặc các triệu chứng quan trọng bệnh nhân cần được truyền kali tĩnh mạch. Kali được truyền rất chậm vào tĩnh mạch và theo dõi kỹ trong nhiều giờ để tránh các vấn đề nghiêm trọng về tim và tránh kích ứng mạch máu chỗ đặt kim truyền. Đo nồng độ kali máu mỗi 1-3 giờ.

Bệnh nhân cần được nhập viện theo dõi tại khoa cấp cứu. 

Người bị nghi ngờ hạ kali máu nghiêm trọng cần phải được theo dõi tim mạch và truyền dịch.

Điều trị nguyên nhân gây ra hạ kali máu:

Đối tượng nguy cơ bệnh Hạ kali máu

Phụ nữ 

Người Mỹ gốc Phi 

Người ăn kiêng, những bệnh nhân nặng, nằm lâu, phải nuôi dưỡng qua ống thông dạ dày

Người mắc các bệnh lý đường tiêu hóa như:

  • Tiêu chảy cấp hoặc nôn ói nhiều do tả, thương hàn, do ngộ độc thức ăn, … 

  • Người bị thụt tháo nhiều lần

  • Rò đường tiêu hóa

  • Loét dạ dày do dùng bột cam thảo

  • Hội chứng rối loạn hấp thu do khiếm khuyết vận chuyển ion của ruột non

Bệnh nhân đang được dùng thuốc lợi tiểu loại thải kali hoặc ở giai đoạn bắt đầu hồi phục của suy thận cấp, toan hóa ống thận.

Dùng một số thuốc như:

  • Thuốc giãn phế quản gắn kết các thụ thể beta-adrenergic, nhóm xanthin

  • Các thuốc steroid như prednisone, hydrocortisone, methylprednisolone

  • Dùng thuốc kháng sinh như penicillin, ampicillin, carbenicillin, aminoglycoside  với liều cao

  • Thuốc chống nấm amphotericin B

  • Insulin

  • Verapamil

Phòng ngừa bệnh Hạ kali máu

Các phương pháp phòng ngừa bệnh hạ kali máu bao gồm:

  • Tránh các hoạt động thể chất nặng và kéo dài 

  • Tránh dùng các thảo dược hoặc thuốc lợi tiểu, thuốc nhuận tràng, … có thể gây ra hạ kali máu. Luôn dùng thuốc theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ cũng như có chế độ dự phòng và theo dõi kali máu khi điều trị các thuốc này.

  • Bù đủ lượng kali mất đi hàng ngày ở những bệnh nhân tiêu chảy hoặc tiểu nhiều do dùng thuốc lợi tiểu. 

Related Post


Chẩn đoán bệnh Suy thận cấp, triệu chứng, nguyên nhân và điều trị Suy thận cấp

Tổng quan bệnh Suy thận cấp Thận là một cơ quan trong hệ tiết niệu, đảm nhiệm nhiều chức năng quan Read more


Điều trị Viêm thanh quản, triệu chứng, chẩn đoán, nguyên nhân gây Viêm thanh quản

Tổng quan bệnh Viêm thanh quản Thanh quản là một bộ phận ở trên cùng của cổ và có liên Read more


Nguyên nhân gây Viêm thanh quản cấp tính, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị Viêm thanh quản cấp tính

Tổng quan bệnh Viêm thanh quản cấp tính Viêm thanh quản là gì? Viêm thanh quản là tình trạng niêm Read more